Tribuaren Berbak

Katalanaren Eremuetan Barna

Izaro eta Kike katalanaren errealitatea aztertzen dute lau estatuetan eta Espainiako bost erkidegoetan. Valentziatik, non hizkuntzari ¿valentziera¿ deitzen dioten, Kataluniara, Andorrara eta Italiara arte, programak egoera soziolinguistikoa, erabileraren erronkak eta sustapenerako ekimenak jorratzen ditu. Gemma Sangines, Ferriol Macip, Carles Belda eta Monica Bonell bezalako adituekin, aktibistekin eta artistekin elkarrizketak eskaintzen ditu, eta amaieran Perpinya-ko aktibismoaren ahotsa jasotz

Euskara gara Korrika

Nola ikusten gaituzte?

Saioak aztertzen du nola ikusten gaituzten beste hizkuntza-komunitateek eta zer baloratzen duten euskararen biziberritzean. Garabideko eta amazig, mix, anindilyakwa eta beste hizkuntza batzuetako adituek euren esperientziak partekatzen dituzte. Halaber, okzitaniera, galesa eta bestelako hizkuntzen egoera jorratzen da, eta Timberlake Wertenbakerrek euskararekiko duen harremana eta hizkuntzaren ikuspegi berezia azaltzen du.

Zenbat euskaldun gara

Saioak galdera nagusi bati heltzen dio: zenbat euskaldun gara Euskal Herrian, eta zenbat dira atzerrian bizi direnak? Eskoriatzan, Errezilen, Iruñean, Baionan, Hendian eta Donostian egindako inkesta eta elkarrizketen bidez, euskaldunen kopurua eta belaunaldien arteko bilakaera aztertzen dira. UEMA, Euskarabidea eta Euskararen Erakunde Publikoko adituak, baita AEK-ko ikasleak ere, protagonista dira. Etxepare Euskal Institutuak atzerriko euskaldunen kopurua 63.000–65.000 artekoa dela azaltzen du.

Iparra dugu ipar

Euskararen egoera Ipar Euskal Herrian aztertzen da, non ikasle kopurua 7.500etik 15.000era igo den. 2007an Euskal Elkargoa sortu zen eta Hego Euskal Herriko erakundeekin akordioak sustatu dira. Hiztun portzentajea %26tik %20ra jaitsi bada ere, kopuru absolutuetan 120-300 euskaldun gehiago daude. Gainera, biztanleen %82k euskara hizkuntza ofizial izatea nahi du eta %66k ikastetxeetan derrigorrezkoa izatea.

Euskararen marka

'Euskararen marka' nola sortu den aztertzen da, kanpainak, diskurtsoak, logotipoak eta abestiak abiapuntu hartuta. Estitxu Garaik ikerketaren xehetasunak azalduko ditu eta gizartearen iritziak. Euskarari lotutako balioen bilakaera, musikaren garrantzia biziberritzean, kartelen iruditeriak frankismotik gaur egunera izan duen aldaketa eta ekimen sortzaileak, bisita gidatuak eta espazio publikoetako kanpainak ere jorratuko dira.

Gazteen ahotan

Gaur egungo gazteen hizkuntza-praktikak eta azken hamarkadetan euskararen bilakaera aztertzen ditu. Inkesta Soziolinguistikoko datuekin eta Gasteiz, Baiona eta beste herrietako gazteen testigantzekin, euskararen ezagutza nola hazi den eta ingurune frankofonoetan dauden erronkak erakusten dira. Euskarabentura bezalako ekimenak, saio praktikoak eta gazte sortzaileen ikuspegia ere aurkezten dira.

Hiztun aktiboak

Herritarren ekarpena aztertzen da euskararen biziberritze-prozesuan, Korrika bezalako ekimenekin eta boluntarioen testigantzekin. Libertimenduak eta gazteen erabileran duten eragina ere jorratzen dira, baita euskararen nagusitasuna bermatzeko sortutako guneak, Laba kasu. Hizkuntza-eskubideak eta Gipuzkoa Arigune bezalako proiektu berritzaileak ere aztertzen dira, Antzuolan esperientzia pilotuarekin.

Lingua Navarrorum

Irulegiko aztarnategian hasiko gara, Baskoien esku ospetsua aurkitu zen tokian. Mattin Aiestaranekin indusketa ezagutuko dugu, eta Ekaitz Santaziliak akitaniarraren eta euskararen arteko harremana azalduko du. Patxi Salaberrik hizkuntzaren hedadura historikoa eta Nafarroako Gortean izan zuen erabilera argituko ditu. Gainera, hizkuntza-zonifikazioa eta Nafarroako euskararen egungo egoera aztertuko dira testigantzekin eta datuekin.

Euskara 2050

Euskararen etorkizunari buruzko gogoeta: adituak eta erakundeetako arduradunak 2050ean hizkuntza non eta nola ikusi nahi dugun aztertzen dute. Garikoitz Goikoetxeak eta Iñaki Iurrebasok Esnatu ala hil liburua aurkezten dute, eta Jon Sarasuak Euskaltzaindiarekin batera hurrengo hamarkadetarako estrategiak lantzen. Izarok Ipar Euskal Herria, Nafarroa eta Euskadiko ordezkariekin hitz egingo du, hala nola Jean Renée Etchegaray, María Chivite eta Imanol Pradalesekin, hizkuntza-politikak, erronkak eta Batuz aldatu eta Jauzia gara bezalako proiektuak ezagutuz, euskarari bultzada berria emateko.

Frankismoa

Nola Frankismoak euskararen berpizkundea eten zuen, debekuak eta zentsura ezarriz, aztertzen da. Lontxo Zubeldiaren testigantza eta Lorea Agirre eta Paulo Agirrebaltzategiren azalpenekin, hizkuntzaren jazarpena, Jakin aldizkariaren sorrera eta Euskaltzaindiaren rola jorratzen dira. Miguel Javier Urmenetaren figura, Iparraldeko egoera eta azken hausnarketak Josune Ariztondo eta Xabier Amurizarekin ere lantzen dira.

Hizkuntzen mundua

Izaro eta Kike Londresera joan dira munduko eta Europako hizkuntzen inguruko informazio bila, eta bertan bizi diren euskaldunen, eta bertako herritarren iritziak jasotzera. Elin Haf Jones galestar euskaldunarekin arituko da. "European Language Equality Network" erakundearen presidentea da Elin. Hizkuntzen berdintasunaren alde lanean ari den erakunde honek 175 bat elkarte eta erakunde biltzen ditu, 50 bat estatutako, 25 bat hizkuntza ordezkatuz. Dylan Inglis Bristoleko gazte poliglota euskara irakasle da gaur egun Edinburgon. Euskara nola eta zergatik ikasi zuen, eta euskarak zer erman dion azalduko digu. Garazi Goia Ikus-entzunezkoetan aditua eta aholkularia da, euskara bezalako hizkuntzek hedabideen esparruan duten erronka, eta gurea bezalako hizkuntzentzat ikus-entzunezkoen esparruak duen garrantzia nabarmendu ditu. Jon Sindreu,¿The Wall Street Journal¿eko ekonomia-kazetaria ezagutuko du. Bera katalana da, ama euskalduna du, eta euskara berreskuratu duenez, saioari euskarazko bere lehen elkarrizketa eskaini dio. Ekonomia globalizatuaren garaian gurea bezalako hizkuntzek zer toki duten esango digu eta zer estrategia erabil genitzake. Ali Robinson, Ethnologue erakundeko ordezkaria da. Ethnologue erakundeak munduko hizkuntzen jarraipena egiten du, kontabilizatu eta sailkatuz. Haien arabera, guztira 7.159 hizkuntza daude munduan. Milioi bat hiztun baino gehiago dituztenak 456 dira, eta horien artean dago euskara. Aliren ustez, munduko hizkuntzei erreparatuta euskararen biziberritze-prozesua guztiz ezohikoa da. Amaitzeko, Izaro eta Kike, Bea Asurmendi abeslariarekin eta Mikel Acosta Hegoa diskak-en sustatzailearekin elkartuko dira.