Bilaketa

Dokumental saila

Gerra zibila Euskadin

Gerra zibilak Euskal Herrian izandako eraginari buruzko serie historikoa, altxamendu frankista gertatu zenetik gerraosteko erbestealdira arte.

Dokumentala

Euskal espioitza

Espioi gisa lan egin zuen gizon taldearen berri emango duen telesaila. Gizon ausart haiek gogor egin zuten lan etsaien asmoak zapuzteko.

Dokumentala

Espías vascos

Espioi gisa lan egin zuen gizon taldearen berri emango duen telesaila. Gizon ausart haiek gogor egin zuten lan etsaien asmoak zapuzteko.

Drama

Gernika bajo las bombas

Filmak pertsonaia erreal eta historikoetan eta fikziozko pertsonaietan oinarritutako istorioak kontatzen ditu. Oso istorio desberdinak dira, baina guztiak Kondor Legioak 1937ko apirilaren 26an Gernikari egin zion aire bonbardaketa basatiak markatutakoak.

Historia

La guerra civil en Euskadi

Gerra zibilak Euskal Herrian izandako eraginari buruzko serie historikoa, altxamendu frankista gertatu zenetik gerraosteko erbestealdira arte.

Laburmetraia

Sutan

1813. Espainiako Independentzia Gerraren erdigunean, Donostian. Donostiarrak ingelesen eta frantsesen arteko gatazkan harrapatuta daude. Suntsitzen ari diren hiri bateko logela bateraino heltzea lortuko du Juanak (10). Bonbak, tiro hotsak, laguntza eskatzen duten garrasiak, soldaduak... Guzti horretatik ihes egiteko asmoz, bizitzari eusteko ahaleginetan, Juanak gordeleku bilakatuko du logela bateko armairua. Ezjakintasunaren barruan, bere bizitzaren azken une latzei aurre egin beharko die, bere bila datozen bi soldaduk ezarriko dute bizitzaren eta heriotzaren arteako muga. Baina egoera horri aurre egiteko bidelagun bat izango du neskatoak.

Drama

Karmele

1937. Karmele eta haren familia Frantzian erbesteratzen dira, gerraren ondorioz etxetik kanporatuak izan ondoren. Han, Karmelek erbesteko euskal enbaxada kulturalaren proposamena jasotzen du dantza- eta musika-ikuskizunen bitartez gerraren kontra borrokatzeko. Bertan, Txomin ezagutzen du, tronpeta-jole profesional bat, eta harekin maitemintzen da. Denboraldi batez Venezuelan bizi ondoren, bikotea etxera bueltatzen da, kendu zieten guztia berreskuratzeko esperantzarekin.

Dokumentala

Agirre-Companys: hacia el último destierro

Agirre eta Companys presidenteek erbesterako bidea batera egiteak izan zuen garrantzia aztertzen duen dokumentala, eta XIX. mendetik Euskadiren eta Catalunyaren arteko harremana errepasatzen duena. Horrez gain, Gerra Zibilean euskal errefuxiatuak Catalunyara masiboki iritsi izana, Eusko Jaurlaritzaren berrantolaketa Bartzelonan, Brigada Misto Vasco-Pirenaicaren sorrera eta hiriko euskal kaperaren irekiera ere lantzen dira.

Dokumentala

Companys-J.A Agirre: Azken erbesterantz

Agirre eta Companys presidenteek erbesterako bidea batera egiteak izan zuen garrantzia aztertzen duen dokumentala, eta XIX. mendetik Euskadiren eta Catalunyaren arteko harremana errepasatzen duena. Horrez gain, Gerra Zibilean euskal errefuxiatuak Catalunyara masiboki iritsi izana, Eusko Jaurlaritzaren berrantolaketa Bartzelonan, Brigada Misto Vasco-Pirenaicaren sorrera eta hiriko euskal kaperaren irekiera ere lantzen dira.

Drama

Berri ona

Nafarroako langile-herri bateko parroko izendatu dute Migel, 1936ko matxinadaren bitartean. Gerraren bidegabekerien eta ankerkerien lekuko da eta kaltetuen alde jokatzea erabaki du, bere burua ere arriskuan jarrita.

Dokumentala

Gerrako umeen bilobak

Espainiako Gerra Zibilaren ondorioz, 32.000 haur inguruk euren etxeak eta familiak utzi eta erbestera joan behar izan zuten. Herrialde hartzaileak, funtsean, Frantzia, Erresuma Batua, Belgika eta Sobietar Batasuna izan ziren. Hasiera batean hiru hilabeteko behin-behineko irteera izan behar zuena, erbeste luze bat bilakatu zen, urteetakoa askotan. Gainera, Gerra Zibiletik ihesi, Bigarren Mundu Gerrarekin egin zuten topo, eta, horrekin batera, estutasunez eta sufrimenduz beteriko garai penagarriekin. Batzuk itzuli ziren, beste batzuk ez.

Dokumentala

Orri zuriak betetzen

Gerra zibileko eta frankismo garaiko Astigarragako hainbat biktimen testigantzak jasotzen ditu dokumentalak. Iraganean, Astigarragan, motibazio politikoak eragindako indarkeria egoera gordinak bizi izan dira eta guztiek ondorio bera izan dute, sufrimendu eta min sakona. Garaiak aldatuz joan dira urteak aurrera joan ahala –gerra zibila, diktadura, trantsizioa, demokrazia–, baina indarkeriazko gertakari guztiek ezaugarri berberak partekatu dituzte, giza eskubideen urraketa. Biktimen errekonozimenduan eta erreparazioan bidea egiten jarraitzeko urrats bat gehiago da “Orri zuriak betetzen” dokumentala.

Sakontzeko

Memoria eraikiz

Gure herriaren oraina ulertzen laguntzen duten testigantzak biltzeko podcasta. 70 hamarkadatik aurerra izan diren indarkeriazko gertakarien inguruko ahotsak eta lekukotzak jasotzen ditu podcast honek.

Laburmetraia

Izur

Zumaiako flysch-a lurraren entziklopedia bezalakoa da, non geruza bakoitzak lurraren historiako kapitulu bat irudikatzen duen. Bertan 50 milioi urteko historia geratu da grabatuta. Loreren zimurrak ere, Gerra Zibilean familiarekin batera Zumaiatik kanporatutako emakume honen bizitza kontatzen digun liburu baten modukoak dira. Salka, neska sahararrak bilaketa bati ekingo dio Loreren istorioa deskubritzeko, hau ere bere ama eta amonaren istorioa baita Saharatik ihes egin behar izan zutenean. Flyscharen aurrean, Salkak ulertuko du, etengabe txandakatzen diren geruza gogor eta bigunen antzera, bere istorioak, gatazka baten erdian bizi izan diren emakumeenak, errepikatu egiten direla.

Dokumentala

Lezo Urreiztieta: jainkoak ez dit barkat

Lezo Urreiztietaren ametsak eta borrokak biltzen ditu Josu Martinezen dokumental honek. 1975. eta 1978. urteen artean Urreiztietak Martin Ugalde idazlearekin izandako elkarrizketak hartzen ditu oinarri.

Gernika (1937)

Izenburua oso esanguratsua da, autogobernuaren eta euskal askatasunaren ikurretako batekin lotzen baita, Gernikako arbolarekin, kasu honetan 1937ko apirilaren 26ko bonbardaketarekin, Euskadiren askatasunaren aurkako eraso gisa ulertzen dena. Filmak Euskal Herriko irudi dokumentalak ditu: bonbardaketaren ondorengo Gernikako hondakinak, Ugartetxeak filmatuak, eta euskal haurrak Frantziara, Britainia Handiara (Southampton) eta Belgikara (La Maison de nos Enfants) erbesteratu zirenekoak. Dokumental honek, beraz, gerraren euskal ikuspegi nazionalistara hurbiltzen gaitu, batez ere kanpoko propagandara.

Dokumentala

Zerutik sua dator

Espainiako Gerra Zibilean Bizkaiak jasan zituen bonbardaketa ugariei eta haien ondorioei buruzko dokumentala. Esperientzia hura bizi izan zuten pertsonen lekukotzak jasotzen dira.

Dokumentala

Zerutik sua dator

Espainiako Gerra Zibilean Bizkaiak jasan zituen bonbardaketa ugariei eta haien ondorioei buruzko dokumentala. Esperientzia hura bizi izan zuten pertsonen lekukotzak jasotzen dira.

Drama

Santa Cruz, apaiz gudari

Juan Auzmendik, herri txiki bateko sakristauak, aukera berrien bila Ameriketara emigratzea erabaki du. Bidaia ordaintzeko parrokoaren aurrezkiak lapurtu eta Pasaiako porturako bideari ekingo dio. Baina garaiak nahasita daude. Herrialdea berriz ere gerra zibileko bidean dago eta kostalderako bidaia zaildu egiten da.

Drama

Izarren argia

1938an Saturrarango emakumeen kartzela Espainiako Gerra Zibilean jazotako ankerkeriarik basatienaren lekuko izan zen. Victoria, errepublikar baten alarguna, ahizpa eta semearekin batera sartuko dute Saturrarango emakumeen kartzelara. Mesedetako mojen ardurapean dago kartzela, eta preso dauden emakumeei haurrak kentzen dizkiete erregimenaren aldeko familien esku uzteko Espainiaren onerako dela esanez. Emakume presoen bizitza amesgaizto bihurtzen dute.

Dokumentala

Del país de los vascos

Dokumental sorta hau osatzen duten atal ugarien bidez, Euskal Herria ardatz duten gai, pertsonaia, toki eta ohitura ugari aurkeztuko zaizkigu.